Μη κρατικά Πανεπιστήμια

Το 2008 και έπειτα από μια ευρεία συζήτηση έφθασε στη Βουλή η πρόταση για την αναθεώρηση του Άρθρου 16 και τη λειτουργία μη κρατικών Πανεπιστημίων. Οι απαρχαιωμένες αντιλήψεις ωστόσο και οι κομματικές αγκυλώσεις οδήγησαν στην απόρριψη της πρότασης και την απομάκρυνση του ενδεχομένου. Σήμερα, με την οικονομική κρίση να χτυπά την ελληνική κοινωνία και την πολιτεία να αναζητά ζωτικές περικοπές δαπανών (βλ. διακοπή υποτροφιών ΙΚΥ) το ζήτημα επανέρχεται στο προσκήνιο, πιο επίκαιρο από ποτέ.
Η αναγκαιότητα αναθεώρησης του άρθρου 16 έχει και μια άλλη πτυχή δυσάρεστη για τη χώρα μας σε διεθνές επίπεδο καθώς το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ), με την καταδικαστική για την Ελλάδα απόφαση που εξέδωσε στους 23-10-2008, έφερε εντονότερα στην επικαιρότητα το ζήτημα των Κέντρων Μεταλυκειακών Σπουδών (ΚΜΣ), όπως ονομάζονται τα «κολέγια» σήμερα.
Η λειτουργία των ΚΜΣ λογίζεται ως προβληματική από την πρώτη ημέρα που ξεκίνησαν να λειτουργούν και η απόφαση του ΔΕΚ απλά μετέφερε το πρόβλημα πιο κοντά στα σύνορα μας. Η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ, αντιλαμβανόμενη την νομική ιδιαιτερότητα του νομικού πλαισίου για την Παιδεία, έχει προτείνει με επιχειρήματα την αναγκαιότητα της αναθεώρησης του άρθρου 16, μία κίνηση, η οποία θα έβγαζε την χώρα μας από την δεινή θέση στην οποία έχει περιέλθει σήμερα.
Όμως, ακόμα και τότε, κάποιοι κάνοντας μικροκομματική πολιτική, τη μία δήλωναν υπέρμαχοι των μη κρατικών πανεπιστημίων και την άλλη, όχι, με αποτέλεσμα να μπλοκάρουν την διαδικασία αναθεώρησης. Με την αναθεώρηση του άρθρου 16 θα πάψει να υπάρχει η στρέβλωση στη δομή και λειτουργία της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Ο καθένας θα είναι ελεύθερος να επιλέγει το Ίδρυμα που θέλει, τη Σχολή που επιθυμεί το Τμήμα που τον ενδιαφέρει χωρίς περιορισμούς και απαγορεύσεις.
Η ζήτηση για ανώτατη εκπαίδευση στην χώρα μας είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή που ήδη καλύπτει ή μπορεί να καλύψει το ελληνικό κράτος. Σε μια τέτοια προσπάθεια κάλυψης της ζήτησης είχε ψηφισθεί ο νόμος 2525/97 (γνωστός πλέον και ως νόμος Αρσένη) που μέσα από την ίδρυση νέων τμημάτων έθετε ως στόχο τον διπλασιασμό των εισακτέων στα ελληνικά δημόσια Πανεπιστήμια και ΤΕΙ. Ο νόμος αυτός είχε έρθει τη στιγμή που το κράτος αδυνατούσε να καλύψει τις στοιχειώδεις λειτουργικές δαπάνες των υπαρχόντωντμημάτων.
Μια ακόμη προσπάθεια κάλυψης της αυξημένης ζήτησης ήρθε με την ίδρυση από το κράτος των ανοιχτών πανεπιστημίων, στα οποία παρά τη συνταγματική επιταγή της δημόσιας και δωρεάν εκπαίδευσης, υπάρχουν δίδακτρα. Αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας ήταν η επιδείνωση της ποιότητας των παρεχόμενων σπουδών, η δημιουργία τμημάτων χωρίς ουσιαστικό αντικείμενο σπουδών καθώς επίσης και η υπονόμευση της ακαδημαϊκής διαδικασίας, αφού ξεπεράσθηκαν τα όρια στον αριθμό των ατόμων που μπορούσαν, τα διάφορα ιδρύματα, να δεχθούν.
Ουσιαστικά λοιπόν, τα μη κρατικά Πανεπιστήμια έρχονται να καλύψουν
© Την αδυναμία του ελληνικού κράτους να καλύψει τη ζήτηση για πανεπιστημιακή εκπαίδευση που καλύπτεται σήμερα από ιδρύματα του εξωτερικού, ευρωπαϊκών αλλά και ανατολικοευρωπαϊκών χωρών, πολλά εκ των οποίων αμφίβολης ποιότητας. Έτσι, δεκάδες χιλιάδες νέοι κάθε χρόνο, που κατά κύριο λόγο έχουν αποκλειστεί από την εγχώρια τριτοβάθμια εκπαίδευση, στρέφονται προς αυτά τα ιδρύματα ενώ στη συνέχεια αναγνωρίζουν τους τίτλους τους μέσα από τις διαδικασίες του Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων (ΥΠ.Π.ΔΒ.Θ.) περίπου 50.000 Έλληνες φοιτητές παρακολουθούν προπτυχιακές σπουδές σε πανεπιστήμια του εξωτερικού. Αυτό σημαίνει ότι ξοδεύονται περίπου 205 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο σε συνάλλαγμα που αντιστοιχεί σε δίδακτρα (όπου προβλέπονται) και στο κόστος ζωής. Επιπλέον, αρκετοί από αυτούς δεν θα επιστρέψουν ποτέ στην Ελλάδα καθώς θα αναζητούν επιστημονική ή επαγγελματική στέγη στη χώρα που σπούδασαν, γεγονός που σημαίνει απώλεια έμψυχου, καλά εκπαιδευμένου δυναμικού για τη χώρα και με έξοδα της χώρας μας.
© Παρά το κρατικό μονοπώλιο που ισχύει στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, εξαιτίας της αυξημένης ζήτησης για μεταλυκειακή εκπαίδευση, έχουν ιδρυθεί διάφορα ιδιωτικά κολέγια και άλλα αμφιβόλου ποιότητας, ιδιότυπα εκπαιδευτικά μορφώματα. Παρόλο που δεν είναι Πανεπιστήμια, παρέχουν κάποια πτυχία και την δυνατότητα συνέχισης των σπουδών σε κάποιο ακαδημαϊκό ίδρυμα στο εξωτερικό. Για τον ίδιο λόγο έχει ιδρυθεί μια πληθώρα ιδιωτικών κολεγίων τα οποία προσφέρουν έναντι μεγάλης αμοιβής, σπουδές σε δευτερεύοντα αντικείμενα αμφίβολης εγκυρότητας και κυρίως με ελάχιστη δυνατότητα επαγγελματικής αποκατάστασης. Σύμφωνα με στοιχεία του ΥΠ.Π.ΔΒ.Θ. περίπου 28.000 Έλληνες νέοι σπουδάζουν σήμερα σε διάφορα ΚΜΣ και κολέγια, ενώ ο ετήσιος τζίρος τους εκτιμάται σε 70 εκατομμύρια ευρώ.
Σύμφωνα μάλιστα με τις τελευταίες εξελίξεις και την κοινοτική οδηγία 35/2005, η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη από την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναγνωρίζει όσα τέτοια κολλέγια λειτουργούν εντός της επικράτειας της και είναι παραρτήματα πανεπιστημίων της EE, αναγνωρισμένα στη χώρα τους.
Αυτό αυτόματα καθιστά την αναθεώρηση του άρθρου 16 ακόμα πιο επιτακτική ανάγκη. Οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας θα πρέπει να πάψουν να υποκρίνονται, καθώς θα αναγνωρίζονται στη χώρα μας πτυχία μη κρατικών ιδρυμάτων ευρωπαϊκής προέλευσης, και μόνοι οι Έλληνες δε θα έχουν δικαίωμα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων.
Εφ’ όσον λοιπόν, η ελληνική Πολιτεία έχει υποχρεωθεί να αναγνωρίσει τα Κολέγια ως ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης δίνοντας τους τη δυνατότητα αυτά να λειτουργούν σήμερα αναγνωρίζοντας τους τίτλους τους, είναι ευκαιρία να θέσουμε εμείς οι ίδιοι τους κανόνες πριν αρχίσουννα μοιράζονται πτυχία ισότιμα μεταδικά μας αλλά αμφίβολης ποιότητας. Οι πολιτικοί καιροσκοπισμοί και οι ολοκληρωτικές αντιλήψεις θα αναγκάζουν την υποβάθμιση των ίδιων μας των πτυχίων.
Η μονοπωλιακή λειτουργία της ανώτατης εκπαίδευσης έχει οδηγήσει τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ στη χώρα μας σε χαμηλή ποιότητα σπουδών, στην αναποτελεσματική χρήση πόρων που προέρχονται από τους Έλληνες φορολογούμενους, στην αναποτελεσματική διοίκηση και τέλος στην γραφειοκρατία που οδηγεί σε φαινόμενα κατασπατάλησης δημόσιου χρήματος, κακοδιαχείρισης, αλλά και παρωχημένων προγραμμάτων σπουδών άσχετα με τις ανάγκες της αγοράς.
Μετά την αναθεώρηση του άρθρου 16 και την ίδρυση πανεπιστημίων μη κρατικού χαρακτήρα, πολλοί από τους Έλληνες που φεύγουν για σπουδές στο εξωτερικό αλλά και άλλοι που επιθυμούν να σπουδάσουν κάτι διαφορετικό από αυτό που πέτυχαν στις πανελλήνιες εξετάσεις θα έχουν τη δυνατότητα να σπουδάσουν σε ένα ίδρυμα στη χώρα τους. Έτσι, με την παράλληλη λειτουργία των μη κρατικώνκαι δημοσίων – οικονομικά και διοικητικά αυτοτελών ιδρυμάτων και το άνοιγμα στον ανταγωνισμό, τα δημόσια θα βελτιώνονταν σημαντικά και σε πολλά επίπεδα.
Ουσιαστικά,
© Θέλοντας να διασφαλίσουν το κύρος τους αλλά και για να αποφύγουν τον κίνδυνο απώλειας φοιτητών θα βελτιώσουν την ποιότητα των παρεχόμενων εκπαιδευτικών υπηρεσιών τους.
© Τα δημόσια ιδρύματα θα είναι αναγκασμένα να βελτιώσουν το επίπεδο των καθηγητών και των προγραμμάτων σπουδών τους. Αυτό θα επιβληθεί από τον ανταγωνισμό και από τις ανάγκες οι καθηγητές να εκλέγονται πρωτίστως για την διδακτική ικανότητά τους και το ερευνητικό έργο τους και όχι με «άλλα» κριτήρια.
© Εξαιτίας της παράλληλης λειτουργίας δημόσιων και μη κρατικών ιδρυμάτων, θα μπορέσουν τα κρατικά ιδρύματα να αποσυμφορηθούν έχοντας αποκλειστικά φοιτητές που βρίσκονται σε αντικείμενο που τους ενδιαφέρει και όχι κάπου που τους έβγαλε το μηχανογραφικό.
Θ Θα προαχθεί το ερευνητικό έργο των δημόσιων ιδρυμάτων. Όταν λειτουργήσει ο ανταγωνισμός το ερευνητικό έργο των κρατικών θα έρθει σε άμεση σύγκριση με αυτό των ιδιωτικών. Ως αποτέλεσμα θα δοθεί ώθηση και κίνητρα να συνεργαστούν τα ιδρύματα μας με επιχειρήσεις για να παράγουν έρευνα γι’ αυτές έπ’ αμοιβή, γεγονός που θα οδηγήσει στην εξέλιξη της έρευνας αλλά θα υπάρξουν παράλληλα οφέλη στην ελληνική οικονομία, αλλά και στο ίδιοτο ανώτατο εκπαιδευτικό.
Θ Προκειμένου το δημόσιο εκπαιδευτικό ίδρυμα να ανταγωνιστεί ανοιχτά τα μη κρατικά, η πολιτεία θα αναγκαστεί να κάνει πράξη την συνταγματική επιταγή για αυτονομία στην πράξη. Κατ’ αυτό τον τρόπο τα ελληνικά δημόσια ιδρύματα θα γίνουν πραγματικά οικονομικά και διοικητικά αυτοτελή με όλα τα ευνοϊκά αποτελέσματα της διοικητικής ευελιξίας αλλά και της δυνατότητας λήψης αποφάσεων από τα ίδια τα πανεπιστήμια και όχι απότιςδιευθύνσειςτου ΥΠ.Π.ΔΒ.Θ.
Εκτός όμως από τα οφέλη στα δημόσια ακαδημαϊκά ιδρύματα θα υπάρχουν και παράλληλα οφέλη στην ελληνική κοινωνία. Με την οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια και κάτω από τη λειτουργία του ανταγωνισμού, τα δημόσια ιδρύματα θα αναγκαστούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικότερα. Με άλλα λόγια θα μπουν στη διαδικασία ελέγχου των λειτουργικών δαπανών ενώ σε συνδυασμό με την αξιολόγηση θα μπορούν να ελέγχουν και να βελτιώνουντην αξιοποίηση του δημόσιου χρήματος που ξοδεύεται μέσα στο ελληνικό δημόσιο εκπαιδευτικό ίδρυμα.
Τα μη κρατικά θα μπορέσουν να αποτελέσουν τον εργοδότη σε μεγάλο αριθμό Ελλήνων επιστημόνων και κατόχους μεταπτυχιακών και διδακτορικών τίτλων οι οποίοι είτε φεύγουν στο εξωτερικό είτε παραμένουν αναξιοποίητοι. Τέλος, θα αποτελέσουν πόλο ανάπτυξης καθώς η Ελλάδα θα έχει τη δυνατότητα αντί να εξάγει φοιτητές (κάτι που συμβαίνει τώρα), να εισάγει και έτσι η τριτοβάθμια εκπαίδευση να συμβάλει στην ανάπτυξη της ελληνικής κοινωνίας.
Προϋποθέσεις που θέτουμε ως ΔΑΠ-ΝΔΦΚ για την λειτουργία των μη κρατικών Πανεπιστήμιων:
© Τα μη κρατικά να βρίσκονται κάτω από τον αυστηρό έλεγχο του Υπουργείου Παιδείας και να ελέγχονται εξονυχιστικά όλες οι παράμετροι λειτουργίας τους, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας που θα προσφέρουν στους φοιτητές τους. Δηλαδή, να περνάνε από την διαδικασία της αξιολόγησης ακριβώς όπως και τα δημόσια Πανεπιστήμια και ΤΕΙ μετα ίδια ακριβώς κριτήρια. Τα αποτελέσματα αυτά της αξιολόγησης δεν θα έχουν συμβουλευτικό χαρακτήρα, αλλά από αυτά να εξαρτάται αν θα ανανεώνεται η άδεια λειτουργία τους ή όχι, η οποία δεν θα πρέπει να είναι μόνιμη αλλά να επανεξετάζεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
«τους κανόνες λειτουργίας των μη κρατικών, πρέπει να τους θέσουμε εμείς, άμεσα»
© Να γίνει πραγματικότητα η οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια των Πανεπιστημίων. Είναι ο μόνος τρόπος που θα οδηγήσει στην ουσιαστική βελτίωση των κρατικών Πανεπιστημίων και ΤΕΙ, ώστε να μπορούν να ανταγωνισθούν τα μη κρατικά Πανεπιστήμια και να καλυτερεύσουν την ποιότητα σπουδών που παρέχουν στους φοιτητές. Η οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια είναι ένα μείζον ζήτημα, το οποίο έχει απασχολήσει τη ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ουκ ολίγες φορές. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ θα καθορίζουν από μόνα τους τον αριθμό των εισακτέων, έχοντας έτσι τη δυνατότητα να διαχειρίζονται από μόνα τους τα οικονομικά τους, χωρίς την έγκριση ή την παρέμβαση του Υπουργείου.
© Να καθιερωθεί ένα σύστημα ανταποδοτικών υποτροφιών και δανείων. Έτσι, θα δοθεί η ευκαιρία στους οικονομικά ασθενέστερους να έχουν πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση, θα δοθεί η δυνατότητα σε όλους τους νέους να έχουν ίσες ευκαιρίες. Θα υπάρχουν υποτροφίες δύο κατηγοριών: πρώτον, υποτροφίες αξίας, για τα άτομα που πραγματικά είναι οι καλύτεροι και, δεύτερον, υποτροφίες ανάγκης, για τα άτομα που πραγματικά δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να καλύψουν το κόστος των σπουδών τους. Παράλληλα θα μπορούν να εργάζονται μέσα στο ίδρυμα έτσι ώστε να καλύπτουν ένα μέρος των εξόδων τους.
Θ Θεωρούμε αυτονόητο ότι τα μη κρατικά Πανεπιστήμια δεν πρέπει να παίρνουν κανενός είδους κρατική επιχορήγηση.
© Τα μέλη ΔΕΠ των μη κρατικών Πανεπιστημίων, θα διέπονται από τους ίδιους κανόνες που διέπονται και τα αντίστοιχα μέλη ΔΕΠ των δημόσιων Πανεπιστημίων. Οποιοσδήποτε διατηρεί οποιασδήποτε μορφής σχέση εργασίας με ένα μη κρατικό πανεπιστημιακό ίδρυμα, να μην μπορεί να είναι ταυτόχρονα και μέλος ΔΕΠ σε ένα δημόσιο εκπαιδευτικό ίδρυμα.
© Σημαντικό είναι να εξασφαλιστεί η φοιτητική εκπροσώπηση στα όργανα διοίκησης των μη κρατικών Πανεπιστήμιων και η άμεση συμμετοχή των φοιτητών στο φοιτητικό κίνημα.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ…
Την ριζική αναθεώρηση του Άρθρου 16 για θέματα Παιδείας και την άμεση δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών Πανεπιστημίων με ταυτόχρονη διαμόρφωση αυστηρού θεσμικού πλαισίου που θα διέπει τη λειτουργία τους, εισαγωγή ετήσιας αξιολόγησης τους και σύγκριση της παρεχόμενης ποιότητας εκπαίδευσης μετα αντίστοιχα κρατικά.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: