SOS-Σημειώσεις για το μάθημα «Ομάδες συμφερόντων»!!!!


Όταν π.χ οι ομάδες πίεσης εξαρτώνται απ’τα κόμματα που υπαγορεύουν σε αυτές την πολιτική τους, δημιουργείται ένα θεωρητικό πρωθύστερο. Ανατρέπεται η λογική και η χρονική σειρά που συνεπάγεται η άρθρωση συμφερόντων πρώτα απ’τις ομάδες πίεσης και η εναρμόνισή τους στη συνέχεια απ’τα κόμματα. Δημιουργείται επίσης ένα δημοκρατικό έλλειμμα, ένα κενό εκπροσώπησης.
Η θεωρία των ομάδων πίεσης τις προσεγγίζει καταρχάς και κατά κανόνα ως άσχετες και ανεξάρτητες από τα πολιτικά κόμματα.
Οι επίσημες και ανεπίσημες διασυνδέσεις των ομάδων πίεσης και κομμάτων είναι γενικά γνωστές. Παραμένει ωστόσο εκπληκτικό πόσο συχνά αγνοούνται ή αποσιωπούνται τόσο στις δημοσιογραφικές αναφορές, όσο και στις επιστημονικές αναλύσεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα προσφέρουν οι αναλύσεις τόσο του πλουραλισμού όσο και του κορπορατισμού. Κατά κανόνα στηρίζονται στη σιωπηρή παραδοχή ότι οι εμπλεκόμενες επαγγελματικές ή άλλες οργανώσεις αποτελούν αυτόνομους παίκτες, με δική τους στρατηγική.
Ο Meynaud διακρίνει 5 περιπτώσεις στις σχέσεις των ομάδων πίεσης με τα πολιτικά κόμματα:

1.Ουδετερότητα της ομάδας απέναντι στα κόμματα
2.Υποστήριξη της ομάδας πίεσης σε πολιτικά πρόσωπα άσχετα από κόμματα
3.Προνομιακοί δεσμοί μεταξύ μιας ομάδας και ενός κόμματος
4.Δημιουργία κομμάτων από τις ομάδες πίεσης
5.Υποταγή των ομάδων πίεσης στα κόμματα

Ο Durerger ξεχωρίζει 4 κατηγορίες τονίζοντας περισσότερο το στοιχείο του ελέγχου:

1.Καμία σχέση ή μόνο περιπτωσιακή επαφή μεταξύ ομάδας πίεσης και κόμματος.
2.Υποταγή της ομάδας στο κόμμα είτε επίσημα είτε στην πράξη.
3.Υποταγή του κόμματος στην ομάδα, είτε επίσημα είτε στην πράξη.
4.Ισότιμη συνεργασία μεταξύ ομάδας και κόμματος, είτε περιπτωσιακά είτε μόνιμα.

Για να κατανοούμε τι είναι ομάδες συμφερόντων πρέπει να τις διαχωρίσουμε από τα πολιτικά κόμματα. Με βάση την ιστορική εξέλιξη των κομμάτων μπορούμε να τα διακρίνουμε σε 4 κατηγορίες:

1.Κόμματα στελεχών (κόμματα των προκρίτων)
2.Κόμματα μελών ( μαζικά κόμματα)
3.Πολυσυλλεκτικό κόμμα
4.Κόμμα καρτέλ

1.Δεν έχουν μαζική συμμετοχή, στην εξέλιξή τους είτε εξαφανίζονται είτε εξελίσσονται σε κόμματα μελών.
Προκύπτουν είτε από την μετεξέλιξη κομμάτων στελεχών είτε δημιουργούνται κόμματα από κάποιες ενώσεις που πρωτοπαρουσιάστικαν σαν κόμματα μελών .
2.Ορισμένες ομάδες και ενώσεις συμφερόντων ιδρύουν μαζικά κόμματα τα οποία θα τους εκπροσωπήσουν στα νέα κοινοβούλια που είναι διευρυμένα.
Η βιομηχανική επανάσταση στην Αγγλία έκανε τους ανθρώπους να αστικοποιηθούν. (Εκβιομηχάνιση- Δημιουργία συνδικάτων)
Εκβιομηχάνιση: Ήταν ο παράγοντας που ανάγκασε τους κολίγους να αποχωρίσουν απ’την επαρχία και να πάνε στα αστικά κέντρα όπου ήταν ανεπτυγμένα.
Δημιουργία συνδικάτων: Τα συνδικάτα δημιουργήθηκαν για να υπερασπιστούν τα δικαιώματα των ανθρώπων (όπως και για να διεκδικήσουν την παραχώρηση εκλογικού δικαιώματος.)

3. Θεωρία του πολυσυλλεκτικού κόμματος :
* Είναι ένα κόμμα που η επιλογή των ψηφοφόρων αρχίζει και ταυτίζεται με τη δομή του κόμματος.
*Εξέλιξη στον προγραμματικό λόγο που αφορούν όσο το δυνατόν ευρύτερα κομμάτια του πληθυσμού.
*Ανάπτυξη μιας οργανωτικής δομής και μιας γραφειοκρατίας που έχει ως κύριο στόχο την εκλογική επιτυχία και όχι απαραίτητα τη συμμετοχή.

4. Συγκέντρωση οικονομικών δραστηριοτήτων με τρόπο που: α) φιξάρονται οι τιμές, β) υπάρχει έλεγχος άλλων εταιριών στην αγορά.
Χαρακτηριστικά:
Πρόκειται για ένα πόλο πολλών κομμάτων τα οποία συντονίζονται μεταξύ τους και προτείνουν ένα ενιαίο κυβερνητικό κόμμα. (Ιταλία)
Μοιράζονται με τα πολυσυλλεκτικά κόμματα, μεγάλη ασάφεια στον προγραμματικό λόγο.
Έχουν ως βασικό στοιχείο την προσπάθεια προσέλκυσης ή αποτροπής των κομμάτων.
Στις περισσότερες περιπτώσεις έχει χαλαρές σχέσεις με τις ομάδες συμφερόντων.

ΟΜΑΔΕΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ: (Ορισμός)
Είναι μια συλλογικότητα η οποία επιχειρεί να επιτύχει διάφορες μορφές οργανωτικής επάρκειας με σκοπό την προώθηση των συμφερόντων των μελών τους.

*Τα κόμματα και τα συμφέροντα από κάπου προκύπτουν και για κάποιο λόγο – Κοινωνικές διαιρετικές τομές ή διαιρετικά σχήματα.
πηγές διαιρετικών πολιτικών συγκρούσεων:
1.Εθνοτικές και γλωσσικές πηγές συγκρούσεων

Έθνος:
μια κοινότητα η οποία κάποτε ταυτίστηκε με ένα εθνικό κράτος, ένα κρατικά συγκρουόμενο εθνικό σύνολο.
Εννοεί μια κατασκευή η οποία κοιτάζει προς τα πίσω και προσπαθεί να κατασκευάσει μια ιστορία του ελληνικού έθνους κάτι ως προς το οποίο προϋπάρχει του κράτους.

Εθνοτικό: είναι αυτό που αφορά τις διαφορετικές εθνότητες που προϋπήρχαν στο εσωτερικό ενός εθνικού κράτους.
Συναινετική συνύπαρξη: (κουλτούρα συνδιαλλαγής) Μοίρασμα των θέσεων της δημόσιας διοίκησης, αντιπλειοψηφική προσέγγιση στον εκλογικό νόμο, ομοσπονδιακού τύπου προϋπολογισμοί.
Μόνιμη σύγκρουση: Το πολιτικό σύστημα αναπαράγεται χωρίς να έχουμε καταλήξει σε οριστική συμφωνία. Οι διαφωνίες στο εσωτερικό των κοινοτήτων που συναπαρτίζουν το πολιτικό σύστημα είναι τόσο σημαντικές ώστε να αποτρέπουν την απόσχιση.
Απόσχιση: Πλήρης ρήξη στην προσπάθεια εφαρμογής κοινών κανόνων παιχνιδιού. Οι διαφορές στο εσωτερικό των κοινοτήτων δεν είναι τόσο σοβαρές ώστε να αποτρέψουν την απόσχιση.
Διαχείρηση μέσω του διεθνούς παράγοντα: Σύνηθες μοντέλο του 20ου αιώνα. Η έκβαση της σύγκρουσης έχει να κάνει με το ποιος κινεί τα νήματα.

2) Θρησκευτικές πηγές δυνητικών πολιτικών συγκρούσεων.
Συγκρούσεις που προκύπτουν λόγω της ταύτισης των θρησκευτικών με άλλων πηγών σύγκρουσης. (Κύπρος, Λίβανο)
Συγκρούσεις που προκύπτουν ως συγκρούσεις οργανώσεων που ονομάζονται Εκκλησίες. (κόντρα Εκκλησιών)
Συγκρούσεις που προκύπτουν στο εσωτερικό των Εκκλησιών. (εικονομαχία, Βατικανό)

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ: Οργάνωση η οποία χαρακτηρίζεται α) από μια συνεκτική κοσμοθεωρία β) από μια σαφή διάκριση μεταξύ λειτουργών και μελών.

Κρατικές- μη κρατικές Εκκλησίες: Η ελληνική είναι κρατική, έχει διαμορφωθεί γύρω από το κράτος.
Κατηγορία των πλουραλιστικών- προτεσταντικών Εκκλησιών: Καλύπτει μεγάλο ποσοστό πιστών, χαλαρή σχέση με το κράτος και καμία σχέση με υπερεθνικούς, θρησκευτικούς θεσμούς.
Καθολικές Εκκλησίες: Ανήκουν σε ένα υπερεθνικό εξελισσόμενο δόγμα και σε μια υπερεθνικά εξελισσόμενη οργάνωση. Ποτέ δεν ταυτίστηκε με επιμέρους κρατική οντότητα. Αποτελεί το κέντρο μιας δικτύωσης με έδρα το Βατικανό. Τρομερή σχέση και δομή μεταξύ κράτους και Βατικανού.
3) Χωρικές και περιφερειακές συγκρούσεις:
Ο γεωγραφικός προσδιορισμός συσχετίζεται θετικά με την παραγωγή συγκρούσεων. Η γεωγραφική διάσταση παράγει πολιτικά υποκείμενα.
Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για χρονικά παγιωμένες συγκρούσεις ( έχει να κάνει με την πολιτική κουλτούρα).

4) Οικονομικές και ταξικές διαιρετικές τομές:
Είναι δυνητική πηγή σύγκρουσης. Εφόσον συντρέξουν κάποιοι παράγοντες. Με την βιομηχανική επανάσταση έχουμε εξαιρετικά πολλές ταξικές συγκρούσεις.

5 βασικές κατηγορίες ομάδων συμφερόντων:
Άτυπες ομάδες πίεσης: Είναι συγκυριακές, εξαρτώνται από συγκυρίες και έχουν ελάχιστη οργάνωση (π.χ διαμαρτυρία για το περιβάλλον) και η δομή των μελών τους είναι ασταθής (π.χ οι κάτοικοι συμφωνούν ή διαφωνούν να υπάρχει μακροχρόνιος παράγοντας δράσης).
Επαγγελματικές ενώσεις: Φορμαλιστικές (π.χ Δικηγορικός σύλλογος) Δεν είναι συγκυριακές, έχουν οργάνωση και ο αριθμός των μελών τους δεν είναι ασταθής.
Εργοδοτικές και Επιχειρηματικές Ενώσεις: (π.χ ΑΣΕΠ)
Εργατικά Συνδικάτα: Συνήθως έχουν οργανωτική δομή, συνέχεια στο χρόνο και σταθερά μέλη.
Ομάδες Δημόσιων- Θεσμικών συμφερόντων: (Εκκλησία, Στρατός, Δικαστές) Ανήκουν στο εσωτερικό της κρατικής εξουσίας και σπανίως αυτοχαρακτιρίζονται ως “συμφέρον”.

Σημεία ανισυγκυρίας: είναι τα σημεία βέτο του πολιτικού συστήματος τα οποία οι δρώντες μπορούν να χρησιμοποιήσουν ώστε να μπλοκάρουν πολιτικές.

Ποια σημεία προκαλούν βέτο;
*Κοινοβούλιο: απ’το οποίο προκύπτουν οι πολιτικές.
2 είδη: -Ολομέλεια (π.χ Γερμανικό κοινοβούλιο)
-Επιτροπές (π.χ Η.Π.Α με το Κογκρέσο και Άνω-Κάτω Βουλή)
Οι ομάδες συμφερόντων ασχολούνται κυρίως με τις Επιτροπές. Οι Επιτροπές επηρεάζουν α) τις ηγεσίες των κομμάτων: Επιτροπές και β) τη δημοσιότητα: οι ολομέλειες επηρεάζονται από τη δημοσιότητα λόγου πολιτικών συζητήσεων όλων των μελών.
*Δικαστήρια: διότι η δικαιοσύνη χρησιμοποιείται ώστε να ακυρωθεί μια απόφαση που έχει ληφθεί. Εξαρτάται από το αν υπάρχει ή όχι συγκεντρωτικός έλεγχος ή μη της συνταγματικότητας των νόμων. α) Συνταγματικό δικαστήριο: συγκεντρωτικό, τελεσίδικος θεσμός ο οποίος ελέγχει και τη νομοθετική εξουσία. β) δεν υπάρχει συνταγματικός τελεσίδικος θεσμός.
Διάχυτος και παρεμπίπτων έλεγχος: Δηλαδή έχουν τη δυνατότητα ελέγχου του νόμου και είναι διάχυτος γιατί όλα τα δικαστήρια έχουν την δυνατότητα του ελέγχου και αν επιθυμεί ο δικαστής τον εξετάζει. (παρεμπίπτων)
*Η προεδρία της Δημοκρατίας: Έχει την δικαιοδοσία να στείλει σε προπαρασκευαστική διαδικασία ένα νόμο ο οποίος είναι ελλιπής. (λιγότερο ισχυρό όργανο βέτο)
*ΜΜΕ: Μεταίχμιο μεταξύ τοπικών και άτυπων σημείων “?????”. Είναι τυπικό και άτυπο διότι υπάρχει η άποψη ότι τα ΜΜΕ έχουν την δυνατότητα να αλλάξουν τη νομιμότητα.
Πηγή πληροφόρησης: α)Πώς, από ποιον, γιατί διαμορφώθηκε αυτή η άποψη;
β)Ποιον συμφέρει η είδηση;
γ)Τι γίνεται μετά; (ανατροφοδότηση)
*Δυνατότητες για συλλογική δράση: Άτυπη μορφή.
Η συλλογική δράση συλλέγει πόρους και κινητοποιεί για να ασκήσει βέτο.
(Δημόσια) Διοίκηση: σε όλο το πολιτικό πλαίσιο υπάρχει ο παράγοντας αυτός. Διαμορφώνει σε πολύ μεγάλο βαθμό τα νομοθετήματα. Τα νομοθετήματα προέρχονται κυρίως από τη γραφειοκρατία και τα υπουργεία. Η γραφειοκρατία είναι μονίμως υπόβαθρο για να επηρεάσει.
ΠΛΟΥΡΑΛΙΣΜΟΣ
Σύστημα συμφερόντων που συγκροτείται από απροσδιόριστο αριθμό πολλαπλών, εθελοντικών, ανταγωνιστικών, αυτοπροσδιοριζόμενων, μη ιεραρχημένων οργανώσεων οι οποίες δεν έχουν ειδική κρατική άδεια, αναγνώριση και οικονομική ενίσχυση. Ελέγχονται με οποιοδήποτε τρόπο από το κράτος στην επιλογή ηγεσίας ή στην άρθρωση αιτημάτων. Τέλος, δεν έχουν μονοπώλιο εκπροσώπησης των αντίστοιχων κατηγοριών.
Το κράτος στον πλουραλισμό: 1) διακρίνεται σαφώς από τις ομάδες
2) παραμένει ουδέτερο απέναντι στον ανταγωνισμό
3) εξασφαλίζει την τήρηση του πλαισίου των κανόνων που διέπουν τον πολιτικό ανταγωνισμό.
ΚΟΡΠΟΡΑΤΙΣΜΟΣ
Σύστημα συμφερόντων που συγκροτείται από περιορισμένο αριθμό μοναδικών υποχρεωτικών, μη ανταγωνιστικών, λειτουργικά οριοθετημένων και ιεραρχημένων οργανώσεων οι οποίες έχουν κρατική αναγνώριση ή άδεια (εκτός αν είναι δημιούργημα του κράτους) με αντάλλαγμα κάποιους περιορισμούς στην επιλογή ηγεσίας κα στην άρθρωση αιτημάτων απονέμεται το μονοπώλιο εκπροσώπησης των αντίστοιχων κατηγοριών.
Κρατικός ή Αυταρχικός Κορπορατισμός: (Schimitter) Συνδυάζεται με κυρίαρχο ρόλο του κράτους στη διαμόρφωση των οργανώσεων συμφερόντων και στην όλη πολιτική διαδικασία και απαντάται σε αυταρχικά καθεστώτα.
Κοινωνικός ή Φιλελεύθερος Κορπορατισμός: (Schimitter) Συναντάται σε φιλελεύθερα καθεστώτα και συνδυάζεται με την σχετικά περισσότερο αυτόνομη διαμόρφωση και παρουσία των οργανώσεων συμφερόντων στα πλαίσια των τριμερών σχημάτων διαμόρφωσης και εφαρμογής κρατικών πολιτικών.
Εξαναγκασμός και πρωτοβουλία στις δημόσιες πολιτικές:
                                                              Κρατικός εξαναγκασμός                          Πρωτοβουλίες οργανώσεων

                                                                            Ισχυρές                                                                   Ασθενείς
Ισχυρός                                              Κοινωνικός Κορπορατισμός               Αυταρχικός κορπορατισμός
Ασθενής                                               Μορφές Πλουραλισμού                              Μορφές Πλουραλισμού

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: